สมองกับสารเคมีที่ทำให้มีความสุข


Brain-Neuron

      เซลล์สมอง หรือ Neurons มี ใยประสาทตัวส่ง หรือ Axon และ ใยประสาทตัวรับ หรือ Receptor เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดๆ ขึ้น ประจุไฟฟ้าในเซลล์สมองจะประทุขึ้น ส่งผลให้เซลล์สมองหลั่งสารเคมีและฮอร์โมน มี Neurotransmitter ทำหน้าที่ช่วยส่งข้อมูลผ่าน “จุดเชื่อม” หรือ “Synapse” เมื่อสมองที่มีการรับส่งบ่อยก็จะทำให้จุดเชื่อมแข็งแรงขึ้น และตัวรับส่งข้อมูลก็จะเพิ่มจำนวนมากขึ้น มีผลทำให้ระบบการทำงานในสมองดีขึ้น ดังนั้นหากเราปล่อยให้ชีวิตจมอยู่ในความทุกข์ ความวิตกกังวล ความเครียด ความโกรธบ่อยๆ ก็ทำให้จุดเชื่อมและตัวรับส่งข้อมูลด้านไม่ดีทำงานดีขึ้น ทำให้เป็นคนโกรธง่าย ทุกข์ง่าย และสุขยาก

การที่คนเรามีพฤติกรรมการแสดงออกถึงความรู้สึกต่างๆ ล้วนมาจากสารเคมีในสมอง คนทั่วไปตอนกลางคืนสมองก็จะหลั่งสารเคมีที่ทำให้รู้สึกสงบและผ่อนคลายมากขึ้น แต่พอเช้าก็จะหลั่งสารเคมีที่กระตุ้นให้รู้สึกสดชื่นกระฉับกระเฉง หรือในระหว่างออกกำลังกายก็จะหลั่งสารเคมีที่ทำให้ตื่นเต้นและมีความสุข ส่วนตอนเครียดสมองจะลดสารเคมีแห่งความสุขและเพิ่มสารเคมีแห่งความทุกข์ ทำให้วิตกกังวล รู้สึกเศร้า และเป็นทุกข์

สารเคมีของสมองที่ทำให้อารมณ์ดี ตัวเด่นๆ ได้แก่

  1. เซโรโทนิน (Serotonin) : เป็นสารเคมีที่ทำให้คนเราอารมณ์ดีและคิดว่าตนเองมีคุณค่า ทำให้นอนหลับง่าย ถ้าร่างกายขาดเซโรโทนินจะเกิดความเครียด คิดวิตกกังวล โกรธเกรี้ยว ซึมเศร้า นอนไม่หลับ อ่อนเพลีย การทำให้ร่างกายผลิตสารเซโรโทนิน คือ ออกกำลังกาย รับแสงสว่างจากดวงอาทิตย์ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
  2. เมลาโทนิน (Melatonin) : เป็นสารเคมีที่ทำให้เกิดความสุขและทำหน้าที่เป็นฮอร์โมน “ต้านความชรา”
  3. เอ็นโดรฟิน (Endorphin) : เป็นสารเคมีที่ทำให้เกิดความสุข เป็นสารเคมีด้านบวกที่ไว้สู้กับความเครียด ถ้าขาดสารเคมีนี้จะทำให้รู้สึกขาดความสุข ได้อารมณ์รัก
  4. โดปามิน (Dopamine) : เป็นสารเคมีที่ช่วยระบบความจำ สร้างสมาธิ ทำให้รู้สึกสนุก และควบคุมการหลั่งน้ำย่อยให้เป็นปกติ โดปามินทำงานสัมพันธ์กับเอ็นโดรฟิน คือ เมื่อโดปามินลดเอ็นโดรฟินจะลดด้วย เมื่อโดปามินเพิ่มจะกระตุ้น อ็อกซิโทซิน (Oxytocin) ทำให้มีความรู้สึกทางเพศ เกิดความรู้สึกต้องการสัมผัสใกล้ชิด

ดังนั้น เราจึงควรทำจิตใจให้ผ่องใส ปล่อยวางความวิตกกังวลและความเครียด เพื่อส่งเสริมให้จุดเชื่อม หรือ Synapse ในเซลล์สมองแข็งแรงขึ้นในด้านความสุข ความสนุก ความสดชื่น แจ่มใส เพื่อให้เซลล์สมองหลั่งแต่สารเคมีดีๆ ที่ทำให้เราอารมณ์ดี มีความสุข สดชื่น และรู้สึกถึงการมีคุณค่า เป็นชีวิตที่น่าอภิรมย์

Posted in Uncategorized | Leave a comment

ยิ่งให้… ยิ่งได้


 

 

รูปภาพ

ครั้งหนึ่งในอเมริกากลาง ทุกปีจะมีการประกวดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด

หลังจากการประกวด ชายผู้ที่ชนะเลิศที่หนึ่งได้ทำสิ่งที่คาดไม่ถึง นั่นคือ ทันทีที่เขาชนะ เขาได้นำเมล็ดพันธุ์ที่เพิ่งชนะการประกวด แจกให้กับผู้ที่เข้าร่วมการแข่งขัน และกล่าวว่า “เอาเมล็ดพันธุ์ไปปลูกนะ แล้วปีหน้าเรามาแข่งกันใหม่”

ในปีต่อมา เขาก็ชนะการประกวดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดอีก เหมือนปีที่ผ่านมา เขาเดินแจกเมล็ดพันธุ์ที่เขาเพิ่งชนะให้กับคนอื่นๆ แล้วบอกว่า “เอาไปปลูกนะ แล้วปีหน้าเรามาแข่งกันใหม่” ชายผู้นี้ชนะการประกวดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดติดต่อกันหกครั้ง และเขาก็แจกเมล็ดพันธุ์ที่ชนะให้ผู้แข่งขันคนอื่นๆทุกปี

จนมีนักข่าวถามว่า “ไม่เป็นการง่ายกว่าหรือถ้าเขาเก็บเมล็ดพันธุ์ที่ดีโดยไม่แบ่งคนอื่น เขาก็จะได้ชนะง่ายๆทุกปี” เขาตอบว่า “แสดงว่าคุณไม่เข้าใจในการปลูกพืช คุณเคยได้ยินคำว่า การกลายพันธุ์ไหม ถ้าไร่ของผมมีเมล็ดพันธุ์ที่ดี บังเอิญไร่ของเพื่อนบ้านมีแต่เมล็ดพันธุ์ที่แย่ๆ วันหนึ่ง ลมก็จะพัดเอาเกสรของเมล็ดพันธุ์ที่แย่ๆมาตกในไร่ของผม ทำให้เมล็ดพันธุ์ผมแย่ไปด้วย มันไม่เป็นการดีหรอกหรือที่ทุกคนมีเมล็ดพันธุ์ที่ดี แล้วถึงตอนนั้นมาแข่งกันว่า ใครขยันรดน้ำพรวนดินดีกว่ากัน” มีคำกล่าวว่า “ถ้าคุณมีเมล็ดพันธุ์ความคิดที่ดี คุณเก็บไว้กับตัว ไม่แบ่งปันให้ใคร ถึงวันหนึ่งเมล็ดพันธุ์แห่งความคิดนั้นก็จะตายไปพร้อมคุณ”

เป็นสิ่งสำคัญในชีวิตที่ความคิดและความรู้ ยิ่งให้ออกไปเรายิ่งได้รับกลับมาและเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้คนๆนั้นประสบความสำเร็จที่มากขึ้นไปพร้อมๆกับการใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าในสังคม

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | 1 Comment

มงคล 38


         

          พระพุทธเจ้าทรงแสดง “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” แก่ปัญจวัคคีย์ และหนึ่งในธรรมที่พระองค์ทรงแสดง คือ มงคล 38 ซึ่งเป็นมงคลชีวิตแก่ผู้ที่ประพฤติปฏิบัติ สามารถนำมาดำเนินชีวิตประจำวันตั้งแต่คนธรรมดาไปจนถึงผู้ปฏิบัติธรรมขั้นสูง จึงขอนำมาเรียบเรียงให้เข้าใจง่าย เพื่อเป็นประโยชน์แก่พุทธศาสนิกชน ดังนี้

มงคลที่ 1    : “ไม่คบคนพาล” เพราะจะนำมาซึ่งความเสียหายล่มจมทั้งคนทั้งงาน

มงคลที่ 2    : “คบบัณฑิต” จะพบแต่ความเจริญก้าวหน้าของตนและครอบครัว

มงคลที่ 3    : “บูชาบุคคลที่ควรบูชา”
ได้แก่ พระพุทธเจ้า ในหลวง ครู บิดามารดา ทำให้เจริญก้าวหน้าในชีวิต

มงคลที่ 4    : “อยู่ในปฏิรูปเทศ” คือ เลือกที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม สิ่งแวดล้อมเป็นมงคลกับชีวิต

มงคลที่ 5    : มีวาสนา… เมื่อสร้างความดี จิตก็ได้รับสิ่งดี ก็จะมีบุญวาสนา พบแต่ความเจริญ

มงคลที่ 6    : ตั้งตนไว้ชอบ… ตั้งใจตั้งตนโดยการเลือกถูกทางและถูกวิธี จึงจะพบมงคลสูงสุด

มงคลที่ 7    : ความคงแก่เรียนเป็นพหูสูตร
เรียนรู้ทั้งทางโลก เพื่อหาทรัพย์ พบโชคลาภ เรียนรู้ทางธรรม เพื่อนำชีวิตสู่ความสุข

มงคลที่ 8    : มีศิลปะ… คือ ฉลาดทำ โดยการนำความรู้ออกมาใช้เป็น ใช้ถูก ทำเก่ง ทำเป็น

มงคลที่ 9    : วินัยดี… ยึดศีล 5 เป็นวินัย นำทางชีวิต ครอบครัว สังคม และประเทศชาติ

มงคลที่ 10  : วาจาสุภาษิต
พูดความจริง สุภาพอ่อนโยน มีประโยชน์ พูดถูกกาลเทศะ และคำพูดที่เมตตากรุณา

มงคลที่ 11  : บำรุงบิดามารดา… กตัญญูพ่อแม่ และรู้จักกตเวที คือ ตอบแทนบุญคุณท่าน

มงคลที่ 12  : เลี้ยงดูบุตร
ป้องกันลูกจากความชั่ว ปลูกฝังทางที่ดี ให้การศึกษา ให้แต่งงานกับคนดี
และมอบสมบัติให้เมื่อถึงเวลา

มงคลที่ 13  : สงเคราะห์ภรรยา-สามี
ซื่อสัตย์ต่อกัน รู้จักอดทน อดออม ให้อภัยกัน สร้างสรรค์บ้านเป็นสวรรค์
อยู่กันอย่างอบอุ่นจนแก่เฒ่า

มงคลที่ 14  : การงานไม่คั่งค้าง… ยึดหลัก อิทธิบาท 4 คือ
ฉันทะ (พอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ตั้งใจ), วิมังสา (พินิจพิเคราะห์)

มงคลที่ 15  : บริจาคทาน
การให้ทานทำให้จิตใจสะอาด ทานสูงสุดคือ อภัยทาน ทำให้มีความสุข อายุยืนยาว

มงคลที่ 16  : การประพฤติธรรม… คือ ปฏิบัติดี สุจริต ไม่เอารัดเอาเปรียบ ทำถูก ทำดี

มงคลที่ 17  : สงเคราะห์ญาติ
แบ่งปันความสุขให้ญาติพี่น้อง ไม่ดูถูกดูหมิ่นดูแคลนญาติที่ฐานะต่ำกว่า ผูกสามัคคี

มงคลที่ 18  : การงานไม่มีโทษ
ตรวจสอบงานด้วยกฎหมาย ประเพณี ศีล และธรรมะ ในงานที่ทำ เพื่อความเป็นสิริมงคล

มงคลที่ 19  : งดเว้นจากบาปกรรม
ผู้ที่ปฏิบัติตามศีล 5 อย่างสม่ำเสมอ นับเป็นความก้าวหน้าของจิต เป็นมงคลชีวิต

มงคลที่ 20  : สำรวมจากการดื่มน้ำเมาและสิ่งเสพติด
โดยรักษาตนไม่ให้เป็นทาสสิ่งเสพติดทั้งปวง

มงคลที่ 21  : ไม่ประมาทในธรรม… คือไม่ประมาทในการกระทำ การพูด การคิด และการศึกษาธรรม

มงคลที่ 22  : มีสัมมาคารวะ… คือ
คารวะต่อพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ไม่บิดเบือนคำสอน มีสติสัมปชัญญะ
และต้อนรับผู้มาเยือน

มงคลที่ 23  : อ่อนน้อมถ่อมตัว… ลดทิฐิมานะ สรรเสริญผู้กระทำความดี ไม่มีจิตริษยา

มงคลที่ 24  : มีความสันโดษ… ไม่ใช่การเป็นคนเกียจคร้าน แต่เป็นคนขยันฉลาดไม่โลภ

มงคลที่ 25  : มีกตัญญู… เป็นกตัญญูขั้นสูงเยี่ยงสัตบุรุษ คือ
รู้ถึงความดีอันมีอยู่ในตัวผู้อื่น ทำให้เป็นคนสงบ มีเหตุผล รู้กาลเทศะและสังคม

มงคลที่ 26  : ฟังธรรมตามกาล… หาโอกาสฟังธรรมะให้เกิดความสงบรู้ปฏิบัติตาม

มงคลที่ 27  : มีขันติ… คือ
การอดทนทั้งต่อการทำงานในวิถีมนุษย์และอดทนไม่หวั่นไหวต่อถ้อยคำที่ล่วงเกิน

มงคลที่ 28  : ว่านอนสอนง่าย… หมายถึง
รับรู้คำสอนด้วยดี ทำตามคำสอนด้วยดี และรู้คุณผู้สอนด้วยดี

มงคลที่ 29  : เห็นสมณะ… โดยการพิจารณาด้วยตา ด้วยใจ ด้วยปัญญา ต่อผู้เป็นสมณะ คือ
ผู้ที่ไม่ทำอันตรายใคร ผู้ที่ไม่เห็นแก่ลาภยศ ผู้ที่บำเพ็ญสมณะธรรม ผู้บำเพ็ญตบะ

มงคลที่ 30  : สนทนาธรรมะ… การสนธนากับผู้มีปัญญาทางธรรม จะเข้าใจชีวิต ร่มเย็นเป็นสุข

มงคลที่ 31  : บำเพ็ญตบะ… มีความเพียรที่จะดับกิเลส คือ โลภ โกรธ หลง จาก กาย วาจา ใจ

มงคลที่ 32  : ประพฤติพรหมจรรย์… ได้แก่
ทาน บำเพ็ญประโยชน์ ศีล เมตตา พอใจในคู่ครอง มีความเพียร ถืออุโบสถ

มงคลที่ 33  : เห็นอริยสัจ… คือ ปฏิบัติโดย รู้ว่ามีทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

มงคลที่ 34  : ทำให้แจ้งนิพพาน… คือ
รู้แจ้งในอริยสัจ 4 เห็นโทษของความไม่เที่ยง คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
เห็นขันธ์ 5 เป็นทุกข์ เป็นโทษ

มงคลที่ 35  : จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม… คือ ลาภ ยศ สรรเสริญ เสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา

มงคลที่ 36  : จิตไม่โศก… ไม่มีเครื่องผูกพันธ์ จิตไม่แห้ง

มงคลที่ 37  : จิตหมดธุลี… ใจที่จะจาก โลภะหรืออยากได้ของผู้อื่น โทสะหรืออาฆาตพยาบาท
โมหะหรือความเห็นผิด

มงคลที่ 38  : จิตเกษม… คือการมีธรรมเป็นที่พึ่ง ให้หมดจดจากกิเลส

มงคลทั้ง 38 ข้อนี้ ผู้ปฏิบัติย่อมได้รับความสงบสุข ขอให้ทุกท่านผู้ปฏิบัติจริง จงได้รับความสงบร่มเย็นเป็นสุขในชีวิตตลอดกาล

Posted in Article, Life | Tagged , , , | Leave a comment